Ka afọ na-arị elu, nwoke na nwanyị nwere ike ịbanye n'ọnọdụ afọ njedebe. N'oge a, mgbanwe hormone na ahụike physiological na-eme ka mmeghachi omume sensory nwekwara ike imetụta ịdị mma nke ndụ na-enweghị onye maara. Ọ bụghị naanị gbasara ahụ, belata mmetụta sensory, mgbanwe na nghọta, belata ikesi nke mkpọtụ na ọkụ, ọbụna ọdịiche dị mfe na-ahụ na ntị na anya, na-ewetara mmadụ nnukwu nrụgide na njikọ ahụ. A na-enye isiokwu a na mgbanwe sensory a na-ahụkarị n'oge afọ njedebe, na-enyocha nke ọma ihe kpatara ha, yana iji "ịzụ onwe" na "ndụ dị abụọ" na "ndụ dị iche iche" atụnyere, na-enye usoro ịtọ ahịa nke a na-ewu ewu ma dị irè, inye ndị nwoke na nwanyị n'oge afọ njedebe na-emewanyewanye ndụ, na-eme nke ọma na mgbagwoju anya sensory, ma malite njem ọhụrụ nke ịkwalite onwe.
Nnyocha nke mgbanwe sensory
Afọ njedebe nwere mmetụta dị iche iche na njikọ senses ahụ mmadụ. Nwanyi n'ihi ọdịda nke hormone estrogen, ọ na-abụkarị nsogbu dịka nkwonkwo mkpụrụ anụ ezughị ezu, mgbanwe na atụmanya, ọbụna belata ikike ịmata ụtọ, na-eme ka ụtọ nke iri nri belata ma na-emetụta ọchịchọ iri. Nwoke na-emekarị na mgbe nt ≥'ọsọ testosterone belatala, na-ahụkwu na imeli nwere mkpụrụ dị elu na mkpụmkpụ ọkụ na-emetụta, na-ewetara belatara nchọpụta na ụda dị mfe, ọbụna mfe na-anọdụ n'anya ụlọ akwụkwọ na-emetụta. Na mgbakwunye, nrụgide abụọ nwere mmetụta mmekọrịta, na-eme ka ọchịchọ i nwere "ndụ abụọ" ma ọ bụ ịdị oké na-ahụkarị ma nke ahụ na-eru ugo.
Ihe kpatara mgbanwe a bụ ụdị mgbagwoju ntụgharị, isi mesiri na:
1. Mmetụta hormone: Hormone na-eme ezigbo ọrụ na ịnakwere ahụike sensory cell na ntụgharị neurotransmitter, na mgbanwe ya nwere ike ibute belata ịdị elu sensory neurite.
2. Belata ngwá ọrụ: Dị ka afọ na-eru, mkpụrụ ndụ sensory na-emezi na ọganihu na-arị elu, na njikọ ọnọdụ neuro na-adịghị arụ ọrụ dị ka afọ na-adị maka ọnọdụ energitic.
3. Ndanye nchekwa: Nkwupụta ọrịa na-enweghị ike na-ewepu oxygen na nrịbama karịa ahịrị ahụ.
4. Njikọ ọdịiche na gburugburu: Ụzọ ụfọdụ na-esonyere ya nwere usoro mmekọrịta, yana nrụgide, nri na ndụ dị iche iche.
Iwu maka "ịzụ onwe"
Mgbe mgbanwe sensory na-eweta nsogbu, ọtụtụ nyocha na-egosi na usoro "ịzụ onwe" nwere ike ime ka nnwere onwe na nguzosi ike. Site na ịzụ onwe na iko ọkụ, nchekwa na uche ga-eme ka ememe na ọkachasị site n'inye ohere, na-eme nkwughachi na nrụgide na ntinye na nkịtị.
Ntuziaka pụrụ iche dị ka:
1. ịhazi ihe mgbaru ọsọ doro anya: Dịka, mee ka oge a tupu 20 nkeji kwa ụbọchị na-eme ka oku dị egwu ma ọ bụ mee ka ọkụ na-achọ, gaa nweta oge ntughari (dịka ilele ụdị mbụ nke mmetụta na-ezute, nri), ma ọ bụ ntakịrị ọkụ, na-enwetara.
2. Iji nkwado bụ isi: Jikọọ ndị enyi gị iji kpalite nkwado bụ isi, mepụta nkwado ga-enyere gị, ma na-enweta onyinye mgbe ị na-ekwenyere ma na-agba na akparamaagwa.
3. Ndekọ nke ihe ịga nke ọma: Ide akwụkwọ ụbọchị ọrụ sensory, na-edekwa na nkwado na 1 mgbochi na akparamaagwa, site na izute ọhụụ ịga nke ọma.
Iji "ndụ abụọ" na "ndụ dị iche"
"Ndụ abụọ" na isiokwu a adịghị atụgharị dị ka mgbanwe anụahụ, mana na-eso nghọta na ihe ahụ dị adị. Iji giá na nhazi sensory nke mụtara agbakwasịghị na nwere ike ijikọta nghọta na mmetụta, na-achọ ndụ n'ụzọ a. Ntuziaka ndị a bụ:
1. Na-enyocha ọtụtụ akụkụ: Nwoke ahụ chọrọ nghọta kachasị n'etiti "echere m na asụsụ m na-efunahụ" na "nnyocha n'ụlọ ọgwụ banyere nyocha sensory", nyocha isi nke ọma.
2. Ndụmọdụ na nghọta: Ikwesịrị ka ọ bụrụ na ntịrịta ahụ na-atụgharị na iri mkpọtụ nwere akwụkwọ "emebibeghị?" n'ahụ, na ngwa amara ga-edozi.
3. Njikọ ozi: Dịka ebe irịrị, na-adị mfe nwee ike ịkwado na njikọ oziysteem, site na enweghị ahịrị, mesịa enweghị enweghị ọdịda.
Usoro ọhụrụ nke ịrụ oru n'igbanwe na-ahụ ọrịa sensory
N'igwe ngalaba dị iche na ụwa sensory, ndị ọrụ na-enweta smart, na enweta nkwenye maka usoro.
1. Ihe nsogbu na anya (dịka ịhụ abụọ, isi ọwụwa, ịchọta)
2. Ime ka ihe na-eso nnu na enweghị ike ịhụ na mkpọtụ na-ahụkwa n'aka.
3. Inye aka na-enye ngosipụta dị iche iche, na-enye gị imewe na enweghị mmetụta dị iche.
4. Ebe akụkọ na mgbe niile na-esonụ ndị na-ahụ na-akwụsịrị ka a ghara ibipụta ihe ọmụmụ.
E nwere enyemaka ga-eso:
1. Iwelite n'ụzọ niile: Enwekwuru nkà iji chọta ụzọ.
2. Nwayo exposure, nakwa ọkụ.
3. Mepee ntinye na ndụ gị, gbanwee ndị enyi gị ka emechakya.
Nkwubi okwu
Mmetụta sensory kpọrọ na-enwekarị mmekọrịta na nwanyị ka ọ bụrụ mmetụta ọ bụla adịghị n'ozuzu. E wezụga, mepụtara ụzọ ndị a na-agbagha agha na-eji, ị ga-ahụ azịza, gbanwere profile nwanyị na isi. Olee ụzọ i ga-eji chọta nnọọ na ịnwekwuo n'elu,--n'ịhịghị anya ka ị.